The longevity Lab Blog: Science-Backed Healthspan Optimization 

Metabolic Dysfunction ၏ နောက်ကွယ်မှ တကယ့် အကြောင်းရင်းများနှင့် ကာကွယ်နည်းများ people walking outdoor လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း သန်းပေါင်းများစွာက၊ ကျနော်တို့၏ ဘိုးဘေးများဟာ သစ်တောကြီးများ၊ တောင်တန်းကြီးများကို ဖြတ်သန်းကာ တစ်နေ့လျှင် ၅ မိုင်မှ ၁၀ မိုင်အထိ ခြေကျင်ခရီး နှင်ပြီး ဝမ်းရေးအတွက် အမဲလိုက်ကြရပါတယ်။ သူတို့ဟာ ဝမ်းစာသစ်သီးဝလံများနှင့် ခိုလှုံစရာ ဂူများကို အသည်းအသန် ရှာဖွေခဲ့ကြရပြီး၊ အချို့ရက်များတွင် အစားအစာ လုံးဝမရဘဲ အစာငတ်မွတ်သည့် ဘေး (Starvation) နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရ

Garmin Forerunner 935 နဲ့ 7 နှစ်တာ ခရီး - အားကစားနည်းပညာရဲ့ တည်မြဲမှုနဲ့ ကျန်းမာရေးသက်တမ်း (Longevity) Garmin Forerunner 935 watch, a book and a cup of coffee ယနေ့ခေတ် နည်းပညာလောကမှာ Smartwatch အသစ်တွေ၊ အားကစားနာရီ အသစ်တွေဟာ လစဉ်၊ နှစ်စဉ်ဆိုသလို ပုံစံဆန်းမျိုးစုံနဲ့ ထွက်ရှိနေကြပါတယ်။ ဘလော့ဂ်တွေ၊ ယူကျုချန်နယ်တွေပေါ်မှာလည်း နာရီအသစ်တွေကို ရက်ပိုင်း၊ လပိုင်းလောက်ပဲ သုံးပြီး ရေးထားကြတဲ့ Review တွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေတာပါ။ ဒါပေမဲ့ နည်းပညာပစ္စည်းတစ်ခုကို ၇ နှစ်တိတိ နေ့စဉ် Wor

သစ်တောရေချိုးခြင်း - ရှင်ရင်ယုကု” (Shinrin-yoku 森林浴) က သင်၏ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို မည်သို့ ပြန်လည်ပြုပြင်ပေးသလဲ (English version is below 👇), please continue scrolling. Forest walk scene ကျွန်ုပ်တို့သည် နည်းပညာများဖြင့် အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်မှု အားကောင်းလှသည့် ခေတ်ကြီးထဲတွင် နေထိုင်နေကြသော်လည်း၊ တစ်ဖက်တွင်လည်း သဘာဝတရားနှင့် အဝေးကွာဆုံး အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေကြသည်။ ပျမ်းမျှအားဖြင့် လူတစ်ဦးသည် မိမိဘဝသက်တမ်း၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို အဆောက်အအုံ၊ တိုက်ခန်းများအတွင်း၌သာ ကုန်ဆုံးစေ

ကယ်လိုရီ တူသော်လည်း ခန္ဓာကိုယ်ထဲတွင် မတူညီသော ပုံစံဖြင့် အလုပ်လုပ်ကြပုံ (Is a Calorie Just a Calorie?) For English version , please visit this link . Fresh food breakfast flat လူအများစုဟာ ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချတဲ့အခါ "ကယ်လိုရီ" ပမာဏ တစ်ခုတည်းကိုပဲ စွဲစွဲမြဲမြဲ တွက်ချက်လေ့ ရှိကြပါတယ်။ သင်္ချာနည်းအရ ဝင်လာတဲ့ ကယ်လိုရီနဲ့ ထွက်သွားတဲ့ ကယ်လိုရီ မျှခြေကိုပဲ ကြည့်ကြတာပါ။ ဒါပေမဲ့ တကယ့် လက်တွေ့ သိပ္ပံပညာမှာတော့ "သင်စားလိုက်တဲ့ ကယ်လိုရီရဲ့ အမျိုးအစား (Quality) က သင့်ခန

Same calories, different impact: How the body processes them Different kind of vegetables Most people strictly focus on tracking "calorie" metrics when trying to lose weight. Mathematically, they view it simply as an equilibrium of calories in versus calories out. However, in real-world nutritional science, the quality of the calories you consume determines whether your body stores fat or burns it. To make this more tangible, let let's look at some everyday dietary examples,

The Third Horseman: ဦးနှောက်ကို တိတ်တဆိတ် ဝါးမြိုတတ်သည့် တတိယမြင်းစီးသူရဲ (Alzheimer’s) A man fighting battle alone ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီး ကျန်းမာသန်စွမ်းပြီး အသက်ရာကျော် ရှည်ပါစေဦးတော့... မိမိကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး၊ မှတ်ဉာဏ်နှင့် လွတ်လပ်စွာ တွေးခေါ်နိုင်သည့် “ဦးနှောက်စွမ်းဆောင်ရည်” (Cognitive Function) တွေ ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့မယ်ဆိုရင် အဲဒီ သက်တမ်းရှည်ခြင်းက အဓိပ္ပာယ်မဲ့သွားပါလိမ့်မယ်။ ကျနော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာလည်း ကြားဖူးကျပါလိမ့်မယ် ဖိုးဖိုးဖွားဖွားတွေ့ ဖြစ်ကျတဲ့

💉 GLP-1 ဝိတ်ချထိုးဆေးများ (Ozempic/Wegovy) ၏ နောက်ကွယ်မှ အမှန်တရားနှင့် Medicine 3.0 အမြင် (English version is below ) ozempic ဒီနေ့ခေတ် ကျန်းမာရေးနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အလှအပပိုင်းမှာ အလိုချင်ဆုံးအရာတစ်ခုကို ပြပါဆိုရင် "အပင်ပန်းမခံဘဲ ဝိတ်ကျခြင်း" လို့ အများစုက ဖြေကြပါလိမ့်မယ်။ ကျနော်ကိုယ်တိုင် လည်း လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်စရာမလို စားချင်တာစာပြီးတော့ ဝမလာပဲ ကျန်းမာရေး ကောင်းချင်တာပေါ့။ အဲဒီလို လူထုရဲ့ လိုအပ်ချက်ကြားထဲကို မုန်တိုင်းတစ်ခုလို ဝင်ရောက်လာတာကတော့ GLP-1 Receptor Agonists လို့ခေါ်တ

The Second Horseman: Cancer (သေမင်းတမန် ဒုတိယမြောက် မြင်းစီးသူရဲ) (English version is below) microscopic cancer cells လူသားတွေကို သေဆုံးစေတဲ့ အဓိက နာတာရှည်ရောဂါကြီး ၄ ခု (The Four Horsemen) ထဲမှာ "ကင်ဆာ (Cancer)" ဟာ ဒုတိယမြောက် မြင်းစီးသူရဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ အများစုဟာ ကင်ဆာလို့ ပြောလိုက်ရင် အပြင်ကနေ ကူးစက်လာတဲ့ ပိုးမွှားတစ်ခုခုလို၊ ဒါမှမဟုတ် ရှောင်လွှဲမရတဲ့ ကံကြမ္မာဆိုးတစ်ခုလို ကြောက်လန့်တတ်ကြပါတယ်။ ကျနော်ဆေးခန်းမှာ ကြုံတွေ့ ဖူးတဲ့ အတွေ့အကြုံလေးတွေ့ မျှဝေပါရစေ။ Cancer

ဒိုပါမင်း (Dopamine) ၏ ထောင်ချောက် - အမှားများနောက်ကွယ်က "လောဘမော်လီကျူး" နှင့် ဘဝမျှခြေညှိနည်း (English version is below) ကျွန်တော်တို့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အမှားတစ်ခုကို ခဏခဏ ကျော့ပြီး လုပ်မိနေတတ်ကြပါတယ်။ "ဒီတစ်ခါတော့ ဖုန်းအကြာကြီး မပွတ်တော့ဘူး" လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကတိပေးပြီး မိနစ်ပိုင်းအတွင်းမှာပဲ TikTok သို့မဟုတ် Facebook ရဲ့ အဆုံးမရှိတဲ့ ဗီဒီယိုတွေထဲ ပြန်နစ်မြောသွားပြီး မနက် ၃နာရီထိုးသွားတာမျိုး၊ "နောက်တစ်ခါဆို လောင်းကစား/ဂိမ်း မဆော့တော့ဘူး" လို့ ကျိန်ဆိုပြီးမှ လက်က ပြန်နှိပ်မိ

ပထမမြင်းစီးသူရဲ - တိတ်တဆိတ် လူသတ်သမား (Atherosclerosis) heart tissue and capillaries ကျွန်တော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ အသက် ၄၀၊ ၅၀ အရွယ်ရောက်မှ ရုတ်တရက် နှလုံးရပ်တာ (Heart Attack) ဖြစ်ပြီး အသက်ဆုံးရှုံးသွားကြတာတွေကို ခဏခဏ ကြားဖူးကောင်းကြားဖူးပါလိမ့်မယ်။ ကျွန်တော်ဆေးခန်းမှာကြုံဖူးတဲ့ အဖြစ်အပျက်လေးတခု ပြောပြပါမယ်။ တခါက ဆေးခန်းမှာ သွေးတိုးလည်း မရှိ၊ ဆီချိုလည်း မရှိ၊ အဝလွန်တာ လည်း မရှိ၊ ဆေးလိပ်သောက်တာလည်းမရှိပဲ အသက် ၃၀ အရွယ် လူငယ် တယောက် ရင်ဘတ် အောင့် လို့ ဆိုပြီး ဆေးခန်းလာပြတယ်။ အဲတေ

You Are What You Signal: သင့် DNA က သင့်ကံကြမ္မာမဟုတ်ဘဲ သင့် အစားအသောက်နှင့် Lifestyle ကသာ မျိုးဗီဇခလုတ်ကိုနှိပ်နေပုံ (English version is below, please continue scrolling) DNA double helix "ကျနော့်အဖိုးလည်း ဆီးချိုရှိတယ်၊ အဖေလည်း ဖြစ်တယ်ဆိုတော့ ကျနော်လည်း ဖြစ်မှာပဲ ဆရာ... မျိုးရိုးလေ" "ကျမတို့ မိသားစုထဲမှာ ကင်ဆာမျိုးရိုးရှိလို့ အမြဲစိုးရိမ်နေရတယ်..." ကျနော် ဆေးခန်းမှာရော၊ နေ့စဉ်ဘဝမှာပါ ဒီလိုမျိုးရိုးဗီဇ (DNA) အပေါ် အရှုံးပေးထားတဲ့ စကားတွေကို ခဏခဏ ကြားဖူးပါတယ်။ လူအများစုက မိဘဆ

စိတ်ဖိစီးမှုဒဏ်ခံရတဲ့အခါ သင့်ဦးနှောက်ထဲမှာ ဘာတွေဖြစ်ပျက်နေသလဲ- စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေက စိတ်ကို ဘာကြောင့် “အဆက်အသွယ်ပြတ်” သွားစေတာလဲ (English version is below: please continue scrolling) stress man ကျွန်တော်တို့အားလုံးဟာ ဖိအားတွေ ပြည့်နှက်နေတဲ့ အခြေအနေမျိုးမှာ ကိုယ်ခန္ဓာရဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေကို ခံစားဖူးကြမှာပါ။ ကျနော်ကိုယ်တိုင်လည်း ဆေးခန်းမှာရော၊ နေ့စဉ်ဘဝမှာပါ ခဏခဏ ခံစားဖူးပါတယ်။ နှလုံးခုန်သံတွေ တဒုန်းဒုန်းနဲ့ မြန်လာမယ်၊ လက်ဖဝါးတွေ ချွေးပြန်လာမယ်၊ သွေးဖိအားတွေလည်း ရုတ်တရက် တက်လာတတ်

သင့်အသက်ကို နှုတ်ယူမယ့် ခေတ်သစ် မြင်းစီးသူရဲ (၄) ပါးအား အောင်နိုင်တော်မူခြင်း (English version is below ; please continue scrolling ) ခေတ်သစ်ဆေးပညာ (Medicine 2.0) ကြောင့် လူတွေဟာ အရင်ခေတ်ကထက် ပိုမိုအသက်ရှည်လာကြတာ မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စာရင်းဇယားတွေအရ အသက် ၅၀ ကျော်လာတဲ့အခါ ကူးစက်ရောဂါတွေကြောင့် သေဆုံးရတာထက်၊ နာတာရှည်ရောဂါကြီး ၄ ခုကြောင့် သေဆုံးရတာက ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်အထိ ရှိနေပါတယ်။ Medicine 3.0 ရဲ့ ခေတ်သစ်မြင်းစီးသူရဲ (၄) ဦး (ကျမ်းစာလာ ကမ္ဘာပျက်မြင်းစီးသူရဲများနှင့် ဆေးပညာခေတ

အလုပ်လုပ်ရင်း သွေးတွင်းသကြားဓာတ်လျှော့ချနည်း- ထိုင်ရာမှထပြီး Squat ၁၀ ကြိမ်လုပ်ခြင်းက မိနစ် ၃၀ လမ်းလျှောက်ခြင်းထက် ဘာကြောင့် ပိုထိရောက်သလဲ (English version is below; please continue scrolling ) အကယ်၍ သင်က တစ်နေ့ကို ၈ နာရီနီးပါး ရုံးခန်းကုလားထိုင်မှာ ထိုင်ပြီး အလုပ်လုပ်နေရသူဆိုရင်၊ ညနေခင်းမှ မိနစ် ၃၀ လမ်းလျှောက်တာထက် ပိုမိုလွယ်ကူပြီး သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ပိုမိုထိန်းညှိပေးနိုင်မယ့် နည်းလမ်းကောင်းတစ်ခု ရှိနေပါတယ်။ ကျနော်ကိုယ်တိုင်လည်း ဆေးခန်းမှာ ဆီချိူ ရှိတဲ့ လူနာတွေ့ကို ဒီနည်း

အသက်၁၀၀ကျော်အထိ ရှင်သန်ခြင်း အနုပညာ The 100-year life: Digital Journal English version is below; ဆရာဝန်တစ်ယောက်အနေနဲ့ ကျွန်တော် နေ့စဉ် Medical Journals တွေ အများကြီး ဖတ်ဖြစ်ပါတယ်။ လူအများစုက "အသက် ၁၀၀ ရှည်မယ်" လို့ ပြောလိုက်ရင် အိုမင်းမစွမ်းဘဲ အိပ်ရာထဲလဲနေရမှာကိုပဲ ပြေးမြင်ပြီး ကြောက်လန့်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါဟာ Lifespan နဲ့ Healthspan ရဲ့ ကွာခြားချက်ကို မသိသေးလို့ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ Lifespan (သက်တမ်း): ဒါက ကျွန်တော်တို့ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အသက်ဘယ်နှနှစ်အထိ အသက်ရှင် ရှင်သလဲဆိုတဲ့ 'အရေအတွက်'

နာတာရှည် စိတ်ဖိစီးမှု (Chronic Stress) ဆိုတာ ဘာလဲ? သင်မသိသေးတဲ့ နောက်ကွယ်က အန္တရာယ်များနှင့် ကျော်လွှားနည်း (English version is below) ကျွန်တော်တို့ရဲ့ နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝမှာ "စိတ်ညစ်လိုက်တာ"၊ "စိတ်ဖိစီးလိုက်တာ" ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေကို ခဏခဏ ကြားဖူး၊ ပြောဖူးကြမှာပါ။ အလုပ်ပတ်ဝန်းကျင်၊ မိသားစုရေး၊ ဒါမှမဟုတ် လူမှုရေး အဆင်မပြေမှုတွေကြောင့် ခဏတာ စိတ်ဖိစီးတာက သဘာဝဖြစ်ပြီး လူကို ပိုပြီး ကြိုးစားလာအောင် တွန်းအားတောင် ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီစိတ်ဖိစီးမှ

အသက်ရှည်ကျန်းမာဖို့ အူလမ်းကြောင်းကစ - Probiotics ရဲ့ အစွမ်း၊ Gut-Brain Axis နှင့် မြန်မာ့ရိုးရာ အချဉ်တည်စာများ (English version is below) ကျွန်တော်တို့ ဆေးပညာလောကတွင် လတ်တလော အလွန်ရေပန်းစားပြီး သုတေသနအများအပြား ထွက်ပေါ်နေသည့် ခေါင်းစဉ်တစ်ခုမှာ "Gut-Brain Axis" (ဦးနှောက်နှင့် အူလမ်းကြောင်း ဆက်သွယ်ချက်) ဖြစ်ပါတယ်။ အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေးဟာ အသက်ရှည်ကျန်းမာစွာနေနိုင်ရေး အတွက် အရေးကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍမှာ ပါဝင်နေပါတယ်။ ယခင်က အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်

Lift Heavy, Breathe Easy: ဝိတ်မခြင်းနဲ့ Cardio ကို ဘာလို့ မျှတအောင် လုပ်သင့်တာလဲ။ (English version is below) Gym ဆော့တဲ့အသိုင်းအဝိုင်းကြားထဲမှာ တလွဲအယူအဆတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "Cardio လုပ်ရင် ကြွက်သားတွေ ကျုံ့သွားလိမ့်မယ်၊ ပိန်သွားလိမ့်မယ် (Cardio kills gains)" ဆိုတဲ့ အစွဲကြီးပါ။ ဒါကြောင့်ပဲ လူတော်တော်များများဟာ Gym ရောက်ရင် အလေးတွေပဲ အသေအလဲမပြီး Cardio စက်တွေရှိတဲ့ဘက်ကို ခြေဦးတောင် မလှည့်ကြတော့ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သင့်ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အကောင်းဆုံး P

လူသားတွေ့ တကယ်ပဲ အသက် (၁၂၀)အထိ နေနိုင်တော့မှာလား (English version is below) ကျွန်တော်တို့တွေဟာ အိုမင်းရင့်ရော်ခြင်းကို မရှောင်လွှဲနိုင်တဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အနိစ္စနှင့် အနတ္တလို့ပဲ အမြဲမှတ်ယူခဲ့ကြပါတယ်။ ဆံပင်ဖြူတာ၊ တုံ့ပြန်မှုတွေ နှေးကွေးလာတာ၊ မှတ်ဉာဏ်တွေ လျော့နည်းလာတာနဲ့ အရိုးတွေ အားနည်းလာတာဟာ တစ်ချိန်တည်းမှာ တိုက်ဆိုင်ပြီး ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ အရာတွေလို့ ထင်ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါတွေအားလုံးကို ညွှန်ကြားနေတဲ့ "အဓိကနာရီ" တစ်လုံးတည်းသာ ရှိနေရင်ကော? ဦးနှောက်ရဲ

အသက်ရှည်ကျန်းမာပြီး နုပျိုမှုကို ထိန်းသိမ်းဖို့ Bryan Johnson ပေးတဲ့ "နေ့စဉ်နေထိုင်မှု လျှို့ဝှက်ချက် ၄၀" (English version is below ) အသက်အရွယ်ကို နောက်ပြန်လှည့်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ ကမ္ဘာကျော် Biohacker ကြီး Bryan Johnson ကို သိကြမှာပါ။ သူဟာ သူ့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ဦးနှောက်ကို အကောင်းဆုံး အခြေအနေ ရောက်အောင် ငွေကြေး သန်းနဲ့ချီ အကုန်အကျခံပြီး သုတေသနပြု နေထိုင်နေသူ ဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ နေ့စဉ် နေထိုင်မှု ပုံစံ (Blueprint) ထဲကမှ ကျွန်တော်တို့ အားလုံး လိ