From Passion to Longevity
အသက်ရှည်ကျန်းမာနုပျိုဖို့ အတွက် ခန္ဓာကိုယ်က ဝါသနာတခုခုလိုအပ်ပါသလား (From Passion to Longevity )
"ဝါသနာဆိုတာ အားလပ်ချိန်ကို အပန်းဖြေဖို့ သက်သက်ပဲလား... ဒါမှမဟုတ် စိတ်ရော ခန္ဓာပါ ရေရှည်ကျန်းမာနုပျိုနေစေဖို့ အထောက်အကူပြုတဲ့ ဆေးတစ်ခွက်လား။"
စာဖတ်သူတို့ရောဘယ်လိုထင်ပါသလဲ!!
☑ The power of HOBBY
"ကျွန်မတို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝတွေဟာ တာဝန်ဝတ္တရားတွေ၊ ဖုန်းစခရင်တွေ၊ အလုပ်ကြပ်တည်းမှုတွေနဲ့ တစ်ရွေ့ရွေ့ လည်ပတ်နေကြပါတယ်။ ဒီလို အလုပ်များပြီး ပင်ပန်းတဲ့အခါ ကိုယ်တိုင်နှစ်သက်မြတ်နိုးတဲ့ 'ဝါသနာ' လေးတစ်ခုဆီကို ပြန်သွားရတာဟာ ရင်ကို အေးမြစေတဲ့ ဆေးတစ်ခွက်ပါပဲ။
အများစုက ဝါသနာဆိုတာ အားလပ်ချိန်ကို အလကားမဖြစ်အောင် အချိန်ဖြုန်းတဲ့ အရာတစ်ခုလို့ ထင်တတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တမ်းမှာတော့ ဝါသနာများဟာ စိတ်ကို အပန်းပြေစေရုံတင်မကပါဘူး။ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ရော ခန္ဓာပါ ရေရှည်ကျန်းမာနုပျိုစေဖို့ (Longevity) တိတ်တဆိတ် အထောက်အကူပြုပေးနေတဲ့ အဖိုးတန် ဖန်တီးမှုစွမ်းအားတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။၀ါသနာများစွာထဲကမှ ဒီနေ့ဆောင်းပါးမှာတော့ကျွနုပ်ရဲ့ ၀ါသနာတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Crochet and knitting က longevity နဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့အကြောင်းအရာများကိုဆွေးနွေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်.......
☑ CROCHET as a fulfilling hobby
"ဖုန်းနဲ့ ကွန်ပျူတာစခရင်တွေကို တစ်နေကုန် ကြည့်ရှုနေရတဲ့ ဒီနေ့ခေတ်မှာ Crochet ဟာ စိတ်ကို အမှန်တကယ် အေးချမ်းစေတဲ့ 'Digital Detox' အပန်းဖြေနည်းတစ်ခုပါ။ ချည်မျှင် အရောင်စုံလေးတွေကို ကြည့်ပြီး မိမိစိတ်ကြိုက် ပုံဖော်ခွင့်ရတာဟာ ဖန်တီးမှုဆိုင်ရာ လွတ်လပ်မှုကို အပြည့်အဝ ခံစားရစေပါတယ်။
ဒါ့အပြင် အပ်တစ်ချောင်းနဲ့ ချည်တစ်လိပ်ရှိရုံနဲ့ ဘယ်နေရာမှာမဆို အလွယ်တကူ စတင်လို့ရတဲ့ ဒီဝါသနာလေးဟာ မိမိကိုယ်တိုင် ဖန်တီးထားတဲ့ လက်ရာလေး ပြီးမြောက်သွားတဲ့အခါ ရရှိလာတဲ့ ပီတိနဲ့ ကျေနပ်မှုဟာလည်း ဘာနဲ့မှမလဲနိုင်အောင်ပါပဲ။
☑ Crochet နှင့် ဦးနှောက်လေ့ကျင့်ခန်း
Crochet ထိုးတာဟာ ဦးနှောက်အတွက် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပေးနေတာနဲ့ တူပါတယ်။ ချည်မျှင် အရေအတွက် ရေတွက်ရတာ၊ Pattern ဒီဇိုင်းတွေကို မှတ်သားရတာနဲ့ လက်ချောင်းလေးတွေကို သက်ဝင်လှုပ်ရှားစေတာတွေဟာ ဦးနှောက်ဆဲလ် (Neuroplasticity) တွေကို အမြဲတမ်း တက်ကြွနေစေပါတယ်။Crochet ထိုးခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများမှာ စိတ်ကူးယဉ် သဘောမျိုး မဟုတ်ဘဲ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုတေသနများကပါ အခိုင်အမာ သက်သေပြထားတာဖြစ်ပါတယ်။
သုတေသနပြုချက်တွေအရ
(၁) ဒီလို ဦးနှောက်ကို အမြဲ အလုပ်ပေးနေတဲ့ လက်မှုဝါသနာပါသူတွေဟာ အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ ဖြစ်တတ်တဲ့ Dementia (မေ့လျော့ရောဂါ) နဲ့ Alzheimer's ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။"
Yonas E. Geda et al. (Mayo Clinic Research, 2011)
သုတေသန ခေါင်းစဉ်: Engaging in cognitive activities, aging, and mild cognitive impairment (MCI)
တွေ့ရှိချက်: အသက် ၇၀ မှ ၈၉ နှစ်ကြား သက်ကြီးရွယ်အို ၁,၀၀၀ ကျော်ကို လေ့လာခဲ့ရာတွင် Crochet နှင့် Knitting ကဲ့သို့ Crafting ပြုလုပ်သော သက်ကြီးရွယ်အိုများသည် အသက်ကြီးလာချိန်တွင် ဖြစ်တတ်သော Mild Cognitive Impairment (အပျော့စား မှတ်ဉာဏ်ယိုယွင်းမှု) ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို ၃၀% မှ ၅၀% အထိ လျှော့ချပေးနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။
(၂) ချည်ထိုးတဲ့အခါ ထပ်ခါထပ်ခါ မှန်မှန်လေး လှုပ်ရှားရတဲ့ Rhythmic Movement ဟာ တရားထိုင်နေရသလိုမျိုး (Active Meditation) စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်ထဲက စိတ်ဖိစီးမှုဟော်မုန်း (Cortisol) တွေကို ကျဆင်းစေပြီး စိတ်ပူပန်မှုတွေကို သက်သာစေတာပါ။
Dr. Jill Riley et al. (British Journal of Occupational Therapy, 2013)
သုတေသန ခေါင်းစဉ်: The Benefits of Knitting for Personal and Social Wellbeing
တွေ့ရှိချက်: ချည်ထိုးသူပေါင်း ၃,၅၄၅ ဦးကို စေ့စေ့စပ်စပ် စေတနာ့ဝန်ထမ်း လေ့လာခဲ့ရာ ၈၁% သော ပါဝင်သူများက ချည်ထိုးပြီးနောက်ပိုင်း စိတ်လက် ပိုမိုပေါ့ပါးပြီး ပျော်ရွှင်လာကြောင်း ဖြေကြားခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် ထပ်ခါထပ်ခါ မှန်မှန်လှုပ်ရှားရသည့် Rhythmic Movement ကြောင့် Serotonin (စိတ်ပျော်ရွှင်စေသော ဟော်မုန်း) ထွက်ရှိမှုကို ပိုမိုလှုံ့ဆော်ပေးနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
(၃) Harvard Medical School / Mind/Body Medical Institute (Dr. Herbert Benson)
သုတေသန ခေါင်းစဉ်: The Relaxation Response
တွေ့ရှိချက်: Crochet ထိုးရာတွင် စိတ်အာရုံစူးစိုက်ကာ ငြိမ်သက်စွာ ပြုလုပ်ရသည့် စိတ္တဇလှုပ်ရှားမှုသည် တရားထိုင်ခြင်း (Meditation) ကဲ့သို့ပင် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း "Relaxation Response" ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ယင်းက စိတ္တဇဟော်မုန်း (Cortisol) ကို ကျဆင်းစေပြီး နှလုံးခုန်နှုန်း (Heart Rate) နှင့် သွေးဖိအား (Blood Pressure) ကို ကျဆင်းစေကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။
(၄) Design for Longevity & Health Research (BBC / Stitchlinks Study, 2018)
သုတေသန ခေါင်းစဉ်: Crafting and Chronic Pain Management
တွေ့ရှိချက်: နာတာရှည် ဝေဒနာ (Chronic Pain) ခံစားနေရသူများအတွက် Crochet ပြုလုပ်ခြင်းက ဦးနှောက်၏ နာကျင်မှုဆိုင်ရာ Signal များကို အာရုံပြောင်းပေးနိုင်ကြောင်း (Distraction Technique) တွေ့ရှိရသည်။ ထို့ပြင် ဝါသနာတူ အသိုင်းအဝိုင်းများတွင် ပါဝင်ခြင်းက အသက်ကြီးပိုင်းတွင် ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိသော Loneliness (အထီးကျန်မှု) ကို လျှော့ချပေးပြီး လူမှုရေးဆိုင်ရာ သက်ရှည်ကျန်းမာမှုကို ကူညီပေးသည်။
မိမိဝါသနာပါလို့ ထိုးထားတဲ့ ချည်ထိုးထည်လေးတွေကို ချစ်ရတဲ့သူတွေကို လက်ဆောင်ပေးတာ၊ သို့မဟုတ် လှူဒါန်းတာတွေ ပြုလုပ်တဲ့အခါ မိမိကိုယ်ကို တန်ဖိုးရှိတယ်လို့ ခံစားရပြီး ဘဝရဲ့ အဓိပ္ပာယ် (Ikigai) ကို ပိုမို ခိုင်မာစေပါတယ်။"
"ဒါကြောင့် Crochet ဆိုတာ ရိုးရိုးလက်မှုဝါသနာတစ်ခု မဟုတ်ဘဲ ကျွန်မတို့ရဲ့ စိတ်ရော ခန္ဓာပါ နုပျိုကျန်းမာစေတဲ့ အဖိုးတန် Longevity Tool တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
Key Takeaway Message
"နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင် 'အသက်ရှည်ကျန်းမာခြင်း (Longevity)' ဆိုတာ ခက်ခဲနက်နဲတဲ့ ကျန်းမာရေးနည်းလမ်းတွေကို အတင်းအကျပ် လိုက်နာနေရခြင်းမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ်တိုင် မြတ်နိုးတန်ဖိုးထားရတဲ့ ဝါသနာလေးတစ်ခုကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖန်တီးရင်းနဲ့လည်း ရရှိနိုင်ပါတယ်။အပ်တစ်ချောင်းနဲ့ ချည်မျှင်လေးတွေကို စိတ်ရှည်လက်ရှည် ပုံဖော်ရတဲ့ Crochet လို ရိုးရှင်းတဲ့ ဝါသနာလေးဟာ ကျွန်မတို့ရဲ့ ဦးနှောက်ကို အမြဲတမ်း တက်ကြွစေတယ်၊ စိတ်ဖိစီးမှုတွေကို ပြေပျောက်စေတယ်၊ ဒါ့အပြင် လက်ရာတစ်ခု ပြီးမြောက်တိုင်းမှာလည်း ဘဝရဲ့ အဓိပ္ပာယ်နဲ့ ပျော်ရွှင်မှုကို ပေးစွမ်းနိုင်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ ရုန်းကန်လှုပ်ရှားမှုတွေကြားမှာ မိမိရဲ့ စိတ်နဲ့ ခန္ဓာကို နုပျိုကျန်းမာစေမယ့် ဝါသနာလေးအတွက် အချိန်အနည်းငယ် ပေးလိုက်ကြရအောင်ပါ။ သေးငယ်လှတဲ့ ချည်မျှင်လေးတွေကနေတစ်ဆင့် အပြုံးတွေနဲ့ ပြည့်နှက်ပြီး အသက်ရှည်ကျန်းမာတဲ့ ဘဝခရီးကို ဒီနေ့ပဲ စတင်ပုံဖော်လိုက်ရအောင်ပါရှင်။"
References:
1. Geda, Y. E., et al. (2011). Engaging in cognitive activities, aging, and mild cognitive impairment. J Neuropsychiatry Clin Neurosci, 23(2), 149–154.
[DOI: 10.1176/jnp.2011.23.2.149]
2. Riley, J., Corkhill, B., & Morris, C. (2013). The benefits of knitting for personal and social wellbeing in adulthood. British Journal of Occupational Therapy, 76(2), 50–57.
[DOI:10.4276/030802213X13603255958980]
3. Harvard Medical School. (2020). Relaxation techniques: Breath focus helps mitigate stress. Harvard Health Publishing.
Comments